Widzenie katedry w Chartres - interpretacja - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Wiersz Juliana Przybosia Widzenie katedry w Chartres jest utrzymany w tej samej stylistyce, co tekst poświęcony katedrze paryskiej Notre Dame.

Wiersz dotyczy katedry w Chartres (Cathédrale Notre-Dame de Chartres) - gotyckiej budowli sakralnej pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny we Francji.

Pierwsza zwrotka może być interpretowana jako symbol odcięcia wnętrza od murów, czyli odłączenia katedry od jej świętego znaczenia miejsca, gdzie człowiek może zostać oczyszczony z grzechów, gdzie może doznać objawienia oraz zaznać odkupienia.

Widoczny w wyróżnionym graficznie wersie, kończącym tę część zwrot Krążę z tobą pod strażą witraży ujawnia obecność pierwszoosobowego podmiotu lirycznego oraz adresata wiersza, którego mówiące „ja” zaprasza do towarzyszenia mu w wędrówce po tajemniczych korytarzach katedry, w podziwianiu 160 kolorowych witraży czy ponad 10 000 rzeźb z kamienia i szkła. Niektórzy badacze twórczości Przybosia twierdzą, że adresatem tego wiersza jest… Bóg, którego podmiot powiadamia, że oto przeszedł przemianę i potrafi zwiedzać święte miejsce wraz ze Stwórcą.

Druga zwrotka jest zapisem wątpliwości nękających poetę i próbą zwrócenia uwagi czytelnika na sprawy bardziej „doczesne”, takie jak natura i przyroda, a odwrócenia jego uwagi od kwestii egzystencjalnych:
Nie ma rajów, tylko raj świtów napowietrznych,
niebo nadobłocznego lotu, tego, który
doniósł nas tu, do raju wniebowziętych
oczu –
(…)

Podobnie jak fragmenty kolejnych:
Nie ma mocy z granitu, której nie podważy
nikłość,
przenikliwa i łatwa,
rozpędzona nikłość promienia.
Nie ma ziemi, jest tylko
wyrzutnia do zewnętrzy otwieralnych świata,
do wielowymiaru,
gdzie rodnia gwiazd i barw i gdzie zaród
widzenia –
dokąd moja źrenica wzniosła się – i spadła.


Kolejne wersy stanowią zapis rad podmiotu lirycznego, dawanych odbiorcy tekstu. Zaleca on na przykład, by ten skupił uwagę na kwestiach rozgrywających się w czasie teraźniejszym, ponieważ nie otrzyma drugiej szansy przeżycia danej chwili, czas się nie cofnie, a on powinien docenić piękno otaczającego świata, oryginalność i niezwykłość przyrody, rodnię gwiazd i barw (…) powidok słońca / malowany na powietrzu jak na szkle nieważkim. Przyboś powtarza, że życie jest etapem wędrówki, podczas której człowiek ma poszukać drogi ku zbawieniu: wyrzutni do zewnętrzy otwieralnych świata, / do wielowymiaru / gdzie rodnia gwiazd i barw i gdzie zaród / widzenia – / dokąd moja źrenica wzniosła się – i spadła.

Tytułowa katedra jest więc znakiem niezwykłego świata, w którym istnieją tak piękne i niepowtarzalne cuda, jak ona: pełna wyjątkowych malowideł wiszących na ścianach, przedstawiających na przykład sąd ostateczny, świecących blaskiem cynobrowo-złotym, czy biało-błękitno-fioletowo-czerwono-purpurowych witraży ograniczonych tylko dachem budynku: i biją o sklepienie jak o ciemne chmury, / aby otwierać mury. Wersy od dziewiętnastego do dwudziestego siódmego to opis pięknych naściennych malowideł i witraży, wędrówki świętych (startych z dotykalności, czyli zmarłych) do zaświatów (biją o sklepienie jak o ciemną chmurę, aby otwierać mury).

Ostatni wers - Tworząca, / koniecznie wolna, / patrz! Dożyj siebie ze światła! – można odczytywać jako konsolidację rad oraz spostrzeżeń poczynionych przez podmiot liryczny w całym tekście. Przyboś jeszcze raz powtarza, że trzeba być wolnym, stale szukać własnej drogi. Z drugiej strony ten fragment można interpretować jako pełen cierpienia krzyk człowieka przytłoczonego majestatycznością i tajemniczością katedry, która jest - symbolem życia i świata.

Po trzecie, to zdanie świadczy o talencie Przybosia, który zakończył wiersz słowami, które można interpretować na wiele sposobów, w zależności od własnych doświadczeń, osobowości, subiektywnej oceny.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Julian Przyboś - charakterystyka twórczości
2  Julian Przyboś – notatka szkolna
3  Norte Dame - analiza



Komentarze: Widzenie katedry w Chartres - interpretacja

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: